ONTOK tounan ngaavi dii nopo nga koubasanan do ogumu ii oitan do “Tabang Mongomot”. Tanak zou po do id tounan ngaavi dii; noongou ku iho boos do “oikos tavak”, au zou nakalati do lati diho duvo boos. Nga dii tanak vagu zou nodii, nolotian ku do lati diho nopo nga “oniini o tavak, nga miadang hinaab do bahazan om pakou”.
Minuot zou dii tina ku do: nunu o lati do oikos om tavak. Sinunudan zou do komozon; om nonuan zou po vagu do poomitanan; nimaan dosido oito o ngaan; om tinudu po dosido do munung dosido ii haahangai, poomitanan do “oikos tavak”.
Lati do oikos tavak
Intangai ku no ii “toikos tavak” om otopot no do nagazat nogi daa ii ginavo ku tu tanak vagu noungod zou no do ontok dii pinokito zou di ina ku do okuukuo o “oikos tavak”. Nga pomuumusoou zou no vagu do: “iho nopo nga iso dii sogiiginumu dii oitan do “kelayakan” – intangan, biion, soovon, kinongoon om lotion,” ka dii id ginavo ku. Om ii nodii o sabap do kivaavaa no do nadadi zou do tanak vagu nokohuuhuos; ogumu kozo ii nintangan, binii om sinoou ku. Nga kivaa nogi dii nakaantob dogo do momihi; ii nopo ng ai id pomusaavan ku do: Nung ahaab toi otodto o tavak, ingkuukuo po nga avakas om ohigkang ii.
Dadi, insan tadau, nokokito zou do piipio haahangai poingamung dii tabang mongomot. Minintong zou kozo dioho do ingkuo izioho do minangakat dii kaakaton ngaavi id tabang mongomot; kaampai no kozo ii tadang nopudsuvan do nomot; gumi kisuang do tasaasabandu dii oitan do tupu do paai.
Ii nokito ku nopo nga koizaai no do vinakas toi hinigkang dii haahangai ngaavi noungod; au monguo do “oikos tavak toi ahaab o tavak”; miaga nopo o vinakas tu sompinoungod, nosukod om koizaai umul gia. Sundung do ingkaa ii, nga kakal po do kagazat om ogingo/koindang ginavo, do biion ii koinaanano di “oikos tavak”. Dadi, koikot nopo ii timpu ku do papatantu do okuukuo kozo ii dodizonlu, daa, do tumbang-tinan (savo), nga ogumu i kozo ii binii, nintangan, kininongou ku do poguhu “minintutun/umitatag” zou dii songuhun haahangai.
Oikos o tavak dosido; iho oikos tavak nopo nga ii-iso no dii sogiiginumu dii oitan do “kelayakan”. Montok di id timpu ngaavi dii bo iti; tou po do id timpu ngaavi baino. Koiho ko motu do oguugumu i ii biion, intangan om soovon. Om koiho ko nogi motu do: ogumu kozo ii biion do okuukuo ii tumbang-tinan hiihizabon daa; nga ohiivan i mai o dau sondii, kangku daa, do somoonu, dati bo. Koni?
Ihoon om adangon o ginumu do takanon do tikid tadau
Id timpu ngaavi diti nosusui ku nopo nga iho oitan do “oikos-tavak” nopo nga iso noopo dii sogiiginumu dii oitan do “kelayakan” ngaavi. Om nung ii-iho no o intangan dotokou, nga miho komozon do “sakaakahi no do au kogonop”. Ogumu po kozo ii suvai biion. Nga sundung ogumu ii biion nga aiso i motu hasa do adadi do iso dii oitan do “kelayakan ngaavi” ii “oikos tavak”. Dadi nung ingkaa, nga “kada no do adadi dii oitan do “miaga-gumi” o kataatavako; iti nopo nga id suang ginavo noopo dii momihi do tumbang-tinan.
Om do ingkaa i dii iti, ingkuo po nga kada nogi do adadi dii oitan do “tavak-haga” o tavak; tu tavak-haga nopo nga asabi, dati, do otipu. Ihoon om adangon o ginumu/ginazo dii akanon/inumon. Nunu ngaavi ii tangavasi do akanon/inumon om songkuo do daasom insan akan/inum; om impio do daasom sangadau. Tuhun nopo, daa, ii miho komozon do nokosikul, nga mambasa diho buuk/mokinongou do tutuduk dii tangabaa do id dii oitan do “pemakanan”.
Dadi, kada no poindamaai ginazo do akanon om pihion no ii tangavasi montok di tinan; mooi do aanu iho iso dii sogiiginumu “kelayakan” – oikos tavak.
